W najnowszym numerze dwumiesięcznika "Jurysdykcja Podatkowa" prezentujemy m.in.:

• Instytucja nadpłaty podatku w świetle uchwały NSA z 22 czerwca 2011 r.

Dnia 22 czerwca 2011 r. pełny skład Izby Gospodarczej NSA podjął uchwałę , w której sformułował pogląd: „W rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 o.p. nie jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten, kto ją uiścił, nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego”. O skali kontrowersji, które wywołała ta uchwała w składzie orzekającym, świadczy fakt, że na 21 sędziów zgłoszono 8 zdań odrębnych. Niewątpliwie znaczenie tego orzeczenia jest przy tym większe, niżby to wynikało z jego sentencji. Pomimo zawartego w niej odniesienia do podatku akcyzowego rozważania zawarte w uzasadnieniu mają znaczenie szersze i dotyczą istotnych elementów nadpłaty podatku regulowanej w Ordynacji podatkowej jako instytucji ogólnej dla całego systemu podatkowego. Bez względu na to, czy uchwała ta zakończy rozbieżności występujące w praktyce, warto poddać ją analizie pod kątem wpływu na obowiązujący model instytucji nadpłaty podatku. W niniejszym tekście będzie ona zatem stanowiła nie tyle przedmiot krytyki, ile raczej punkt odniesienia dla prowadzonych rozważań . Poniżej zarysowana zostanie ewolucja praktyki stosowania zarzutu przerzucenia ciężaru w polskim prawie podatkowym. Poddane zostanie również interpretacji rozstrzygnięcie zawarte w uchwale z 22 czerwca 2011 r. oraz podjęta będzie próba oceny znaczenia tej uchwały dla sposobu postępowania przy określaniu wysokości nadpłaty podatku.

• Usługi podmiotów współpracujących z instytucjami finansowymi i ubezpieczeniowymi a VAT

Obowiązująca od 1 stycznia 2011 r. nowa regulacja wielu zwolnień z VAT nie odwołuje się już do klasyfikacji statystycznych towarów i usług. Zmiany objęły także usługi wykonywane przez podmioty z szeroko rozumianego sektora finansowego, w tym usługi „okołofinansowe” czy „okołoubezpieczeniowe”. Paradoksalnie zarówno prawodawca wspólnotowy, jak i TSUE okazywali się bardziej profiskalni w podejściu do zwolnień, dlatego nowe zasady implementacji de facto również poszły w tym kierunku. Zakres zwolnień od 2011 r. jest zatem okrojony w stosunku do regulacji wcześniejszej.

• Zasady przedstawiania do akceptacji faktur wystawianych w imieniu dostawców towarów lub usług

W prezentowanym wyroku NSA rozstrzygał, czy w świetle przepisów o VAT, które nie precyzują dokładnie, na jakim dokumencie powinien znaleźć się podpis dostawcy oznaczający akceptację faktur, możliwe jest zastosowanie protokołów pisemnych, na których dostawcy potwierdzaliby odbiór faktur za okresy miesięczne. Orzeczenie to, mimo że zapadło na gruncie nieobowiązującego obecnie rozporządzenia, znajduje zastosowanie także w obecnym stanie prawnym.

• Likwidacja nie w pełni umorzonego środka trwałego a koszty uzyskania przychodów

W prezentowanym wyroku NSA oceniał możliwość zaliczenia przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów niezamortyzowanej części wydatków poniesionych na inwestycję w obcym środku trwałym po zakończonym wynajmie lokalu. Choć trudno jeszcze mówić o utrwaleniu linii orzeczniczej, warto jednak odnotować, że pogląd zawarty przez skład orzekający jest zgodny z niedawnym wyrokiem tego sądu.

• Przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności

Instytucja rygoru natychmiastowej wykonalności w Ordynacji podatkowej, pomimo że wprowadzono ją z dniem 1 stycznia 2009 r., nie była przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych. Istotne jest zatem zwrócenie uwagi na wyrok, który omawia tę instytucję w kontekście poczynionych przez organy podatkowe uchybień proceduralnych. Sąd I instancji, wbrew temu co próbowały podnosić organy podatkowe, nie uznał, że zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości wywodząca się z faktu wydania przez organ odwoławczy w odniesieniu do podatnika decyzji wymiarowej. W konsekwencji uznał za konieczne dokonanie kontroli legalności aktu administracyjnego, który w sposób istotny wpływa na sytuację prawnopodatkową podatnika.